بزرگداشت رولد دال نویسنده کودک و نوجوان

زندگینامه: رولد دال (۱۹۱۶ – ۱۹۹۰(

رولد دال (Roald Dahl) در سال ۱۹۱۶ لانداف گلامورگان کشور ولز به دنیا آمد.

وی که والدینش نروژیالاصل بودند، در ۴ سالگی، خواهر بزرگ و پدرش را از دست داد و مادرش مسئولیت بزرگ کردن او را به عهده گرفت. رولد دال داستاننویس و فیلمنامهنویس اهل بریتانیا است و در دهه ۱۹۴۰ به اوج شهرت رسید.

رولد از مادرش به عنوان تکیهگاهی واقعی که همواره در هر وضعیتی پشتیبان فرزندانش بود، یاد میکند.

• جایزه کتابهای خندهدار رولد دال

وی عاشق داستان و کتاب بود. ترولها و دیگر موجودات اسطورهای نروژی در قصههایی که مادرش برای او و خواهرانش میگفت، تجربیات ناخوشایند دوران تحصیل، زندگی در افریقا برای کار در شرکت نفتی شل و پیوستن به نیروی هوایی سلطنتی در جنگ جهانی دومهمگی مواد خام داستانهایش بودند.

رولد دال در جنگ جهانی دوم به نیروی هوایی انگلستان در نایروبی پیوست و مدتی در یونان و سوریه خلبان جنگی بود.

در سال ۱۹۴۲ به واشینگتن رفت و نویسندگی را شروع کرد. اولین داستانهایش را بر اساس تجربههایش در جنگ در نشریات آمریکایی به چاپ رساند. اما خیلی زود به نوشتن برای کودکان گرایش یافت.

آثار او اثر زیادی بر نویسندگان انگلیسیزبان پس از خود گذاشت. او در سال ۱۹۸۳ برنده جایزه ویت برد شد. مجله تایمز نیز رولد دال را «یکی از پرخوانندهترین و تأثیرگذارترین نویسندگان نسل ما» نامیده است.

مهمترین آثار او چارلی و کارخانه شکلاتسازی، جیمز و هلوی غول پیکر، ماتیلدا و داستانهای چشمنداشتنی است. بیشتر آثار او به فیلم درآمده است.

او افزون بر داستان، ۳ مجموعه شعر به نام های شعرهای دل به همزن، حیوانات پلید و شعرهای دست اول نیز برای کودکان سروده است. فیلم ها و انیمیشن های ساخته شده از داستانهای او با استقبال کودکان در سراسر دنیا روبه رو شده است.

شخصیتهای کودک داستانهای رولد دال با شرارتهای آدم بزرگهایی که از کودکان نفرت دارند و با آنها بدرفتاری میکنند، در کشمکشاند و دست کم یک آدم بزرگ خوب با آدم بد داستان مبارزه میکند.

داستانهای او بیشتر دارای طنزسیاه (طنزتلخ) و ماجراهای ترسناک و خشونتی آزار دهندهاند. بیشتر آثار رولد دال را کوئنتین بلیک تصویرگری کرده است.

دال همچنین چهار زندگینامه خود نوشت دارد: پسر قصه های دوران کودکی، پرواز، سفر تک نفره و سال من.

رولد دال که به عنوان یکی از نویسندگان پرفروش دنیا به حساب میآید، نوامبر سال ۱۹۹۰ در سن 74 سالگی درگذشت.

به افتخار وی گالری کودکان رولد دال در موزه اشرافی باکینگ شایر نزدیک ایلسبری افتتاح شده است.

همچنین در سال ۲۰۰۲، یکی از میدانها کاردیف به نام او نامگذاری شد و فراخوانی برای ساخت مجسمهاش برای نصب در شهر داده شد.

در سال ۲۰۰۸ نیز، خیریه بوک تراستبه کمک مایکل روزن جایزه سالیانه رولد دال را برای نویسندگان داستانهای خندهدار کودکان برگزار کرد.

۱۳سپتامبر، روز تولد رول دال به نام او نامگذاری شده و هر سال به پاس خدماتش در زمینه ادبیات کودکان در این روز جشن گرفته میشود.

برخی از آثار رولد دال در زمینه داستان برای کودکان:

• گرملینها، ۱۹۴۳
• جیمز و هلوی غول پیکر (۱۹۶۱)
• چارلی و کارخانه شکلات سازی (۱۹۶۴)
• انگشت جادویی (۱۹۶۶)
• آقای فاکس شگفتانگیز (۱۹۷۰)
• چارلی و آسانسور شیشهای بزرگ (۱۹۷۳)
• دنی، قهرمان جهان (۱۹۷۵)
• داستان شگفت انگیز هنری شوگر و شش داستان دیگر (۱۹۷۷)
• کروکودیل عظیم (۱۹۷۸)
• سرزنشها (۱۹۸۰)
• داروی معجزه گر (۱۹۸۱)
• جادوگران (۱۹۸۳)
• من و زرافه و پلی (۱۹۸۵)
• ماتیلدا (۱۹۸۸)
• اسیو تروت (۱۹۸۹)
• مینپینها (۱۹۹۱)
• کشیش نیبلزویک (۱۹۹۱)
• شعر کودکان
• ترانههای آشوبگر (۱۹۸۲)
• حیوانات کثیف (۱۹۸۳)
• شوربای ترانهها (۱۹۸۹)

داستانهای بزرگسالان:

رمانها:

• گاهی هرگز: قصهای برای سوپرمن (۱۹۴۸(
• عمو اسوالد من (۱۹۷۹(

مجموعه داستانهای کوتاه:

• ده داستان آگهیها و پرواز (۱۹۴۹)
• کسی مثل تو (۱۹۵۳)
• ببوس ببوس (۱۹۶۰)
• بیست و نه بوسه از طرف رولد دال (۱۹۶۹)
• داستانهای چشمنداشتنی (۱۹۷۹)
• داستانهای چشمنداشتنی دیگر (۱۹۸۰)
• بهترین داستانهای رولد دال (۱۹۷۸)
• داستانهای ارواح (۱۹۸۳)
• مینی بوس رولد دال (۱۹۸۶)
• آه، راز شیرین زندگی ام (۱۹۸۹)
• مجموعه داستانهای کوتاه رولد دال (۱۹۹۱)

غیرداستانی:

• گنج میلدنهال
• پسر، داستانهایی از کودکی
• تنها رفتن
• سرخک، بیماری خطرناک
• خاطرات در جیپسی هاوس
• راهنمای ایمنی راه آهن
• سال من

نمایشنامهها:

• عسلها (۱۹۵۵(
• ویلی وانکا (۲۰۰۷(

فیلمنامهها:

• ۳۶ساعت (۱۹۶۵(
• فقط دو بار زندگی میکنی (۱۹۶۷(
• چیتی چیتی بنگ بنگ (۱۹۶۸(
• شبکاو (۱۹۷۱(

قسمتی از متن کتاب ماتیلدا

"آن شب وقتی آقای ورم وود از محل کارش به خانه برگشت,چهره اش مثل ابر باران زا تیره بود وشکی نبود که به زودی این خشم مثل صاعقه بر سر کسی فرود می آید.

یک دفعه ترانچبال به جلو یورش برد و سینی چینی بزرگ کیک را برداشت و آن را بلند کرد و محکم بر فرق سر بروس بیچاره کوبید. تکه های شکسته ی سینی سرتاسر سکو پخش شد. پسرک,که تا خرخره کیک خورده بود,شبیه کیسه سیمانی مرطوبی شده بود که نمی شد با پتک به او صدمه زد.فقط چند بار سرش تکان تکان خورد و بعد دوباره نیشش باز شد."

در حقیقت ماتیلدا مانند سایر آثار رولد دال بر غلبه خیر بر شر بنا شده است . در آثار دیگر رولد دال هم شاهد این اتفاق هستیم. دال در این اثر هم تنفر خودش را از تلویزیون به عنوان عامل مخرب عنوان میکند و با تأکید بر مطالعه بر افزودن دانش و موفقیت صاحبان این دانش و فن تاکید دارد .

ماتیلدا نشان نسل امروز است . نسلی هوشیار که به خوبی از دانش و توانایی خود بهره میگیرند و به اهداف عالی خود دست پیدا میکنند. در این داستان هم مثل سایر آثار این نویسنده این کودکان هستند که با آدم بزرگها مشکل دارند . آدم بزرگهایی که روی عادتهای خود پافشاری میکنند و نمیخواهند بچهها را باور کنند. اما ماتیلدا به خوبی میتواند این مشکل را از سر راه بر دارد و با ابتکار عمل خود صحنههایی جاذب و خلاق پدید بیاورد که بچهها به هنگام مطالعه این اثر و با همذات پنداری با این شخصیت بیشتراز آن لذت ببرند و به قول معروف دلشان خنك شود.
رولد دال که یکی از نویسندگان برتر صد سال اخیر شناخته شده است به خوبی نیازها و روحیات مخاطب خود را میشناسد وسعی میكند فضایی داستانی خلق كند تا خواننده اثر علاوه بر لذت مطالعه به خود باوری برسد و باور کند به عنوان عامل خیر همیشه موفق خواهد بود و بپذیرد بدیها هیچوقت پایدار نیستند و عمری کوتاه دارند هر چند قدرتمند باشند.

خلاصه...کتابیه که اگه نخونینش نیم عمرتون بر باد رفته! والسلام

رولد دال (Roald Dahl) داستان نویس و فیلمنامه xadنویس اهل ویلز بریتانیا در ۱۳ سپتامبر ۱۹۱۶ از پدر و مادری نروژی الاصل به دنیا آمد. وی از مشهورترین نویسندگان انگلیسی است که اوج شکوفاییxadاش به عنوان نویسنده برای کودکان و بزرگسالان در دهه ۱۹۴۰ بوده است [۲] .

"دال عاشق داستان و کتاب بود. ترولها و دیگر موجودات اسطورهای نروژی در قصههایی که مادرش برای او و خواهرانش میگفت، تجربیات ناخوشایند دوران تحصیل، زندگی در آفریقا برای کار در شرکت نفتی شل و پیوستن به نیروی هوایی سلطنتی در جنگ جهانی دوم همگی مواد خام داستانهایش بودند. رولد دال در جنگ جهانی دوم به نیروی هوایی انگلستان در نایروبی پیوست و مدتی در یونان و سوریه خلبان جنگی بود. در سال ۱۹۴۲ به واشینگتن رفت و نویسندگی را شروع کرد. اولین داستانهایش را بر اساس تجربههایش در جنگ در نشریات آمریکایی به چاپ رساند. اما خیلی زود به نوشتن برای کودکان گرایش یافت. آثار او اثر زیادی بر نویسندگان انگلیسیزبان پس از خود گذاشت" [۳]. مجله تایم چندی پیش به او لقب محبوبxadترین نویسنده کودکان در همه اعصار را بخشید و او را به عنوان یکی از صد شخصیت برتر جهان که دنیای کودکان را دگرگون میxadکنند، انتخاب کرد[۴].

"نوشته های او برای کودکان بیشتر از زاویه دید کودک هستند. رولد دال خود در اینxadباره میxadگوید: اگر میxadخواهید زندگی را از منظر چشم یك كودك ببینید، چهاردست و پا روی زمین زانو بزنید و به بزرگسالانی كه بالای سرتان خیمه زده و به شما امر و نهی میxadكنند، نگاه كنید. شخصیتxadهای کودک داستانxadهای رولد دال با شرارتxadهای آدم بزرگxadهایی که از کودکان نفرت دارند و با آنها بدرفتاری میxadکنند، در کشمکش xadاند و دست کم یک آدم بزرگ خوب با آدم بد داستان مبارزه میxadکند" [۲].

چند سالی است در بریتانیا، سیزدهم سپتامبر یعنی روز تولد دال به عنوان "روز رولد دال" نامگذاری شده است. در این روز کودکان انگلیسی تولد دال را به پاس خدماتش جشن میگیرند [۵]. طنز همراه با تخیل به کار رفته در رمانxadهای دال، مخاطبان زیادی را جذب آثارش کرده است. از سال ۲۰۰۸، جایزه سالیانه xadای به نام "جایزه کتابهای بامزه رولد دال" از سوی بنیاد بوک تراست به داستانxadهای خنده دار کودکان در دو مقطع سنی زیر ۶ سال و ۷ تا ۱۴ سال بریتانیا اهدا میشود. "هدف از اهدای جایزه کتاب های بامزه، تشویق خانوادهxad ها به خواندن دسته جمعی و کشف لذت از طریق خواندن کتاب های خنده دار، برجسته کردن کتابxadهای طنز به عنوان کتاب های خواندنی و شادی بخش، معرفی نمونه xadهای خوب آثار طنز به کودکان و نوجوانان و تشویق نویسندگان و تصویرگران این گونه آثار است" [۶] . سرانجام، رولد دال در سال ۱۹۹۰ در سن ۷۴ سالگی درگذشت.

جذاب ترین آثار دال که به فارسی نیز ترجمه شده xadاند عبارتند از: جیمز و هلوی غول پیکر، ماتیلدا، چارلی و کارخانه شکلاتxadسازی، غول بزرگ مهربان، چارلی و آسانسور شیشهxad ای بزرگ، آقای روباه شگفت انگیز، داروی شگفت انگیز جورج، تمساح غول پیکر، آدم کوچولوها، بدجنسxadها، تشپ کال، راز موتورسیکلت من، انگشت جادویی، جادوگرها، من و زرافه و پلی. ما در بین ترجمه xadها، ترجمه محبوبه نجف خانی از نشر افق را انتخاب کردیم.